واحد توسعه تحقیقات بالینی بیمارستان رفیده

جلسه نشست خبری با عنوان « هزینه اثربخشی توانبخشی» با حضور ریاست محترم بیمارستان توانبخشی رفیده، جناب آقای دکتر حسن محمدی ، مدیر ، معاونین، مترون و سرپرستاران و دیگر اعضای وابسته به بیمارستان و همچنین مسئولین معاونت درمان دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی و جمعی از اساتید و با سخنرانی مجریان طرح، سرکار خانم دکتر الهام لونی و جناب آقای دکتر باسخا در تالار دکتر لایقی بیمارستان توانبخشی رفیده برگزار شد.

هدف از این مطالعه بررسی بهینه‌سازی مدت بستری و هزینه–اثربخشی خدمات توانبخشی بستری بود. 

با توجه به اینکه خدمات توانبخشی بستری هزینه‌بر هستند و تداوم بستری بدون بازده عملکردی کافی، منجر به اتلاف منابع می‌شود، شناسایی «مدت زمان بهینه بستری» بر اساس تشخیص و سطح استقلال عملکردی اولیه بیماران، برای افزایش کارایی و هزینه–اثربخشی ضروری است.

بر اساس شواهد مطالعه، 258 پرونده بیماران بستری توانبخشی (آسیب نخاعی، سکته مغزی و ام‌اس) بررسی شد و در پایان نشان داده شد،

 • کارایی استقلال عملکردی (FIM/day) در 21 روز اول بستری در همه گروه‌ها بیشترین مقدار را دارد و در دوره‌های بعدی کاهش می‌یابد.

 • بیشترین بازده توانبخشی در دوره اول (21 روز) و کمترین بازده در دوره سوم (بعد از 42 روز) مشاهده شد.

 • وضعیت عملکردی اولیه بیمار (FIM اولیه) نقش تعیین‌کننده‌ای در هزینه–اثربخشی دارد.

 

بطور اختصاصی در مورد بیماران آسیب نخاعی نشان داده شد:

 • پس از 42 روز، به‌ویژه در افراد با استقلال کامل یا وابستگی کامل، افزایش FIM متناسب با هزینه نیست.

 • بیماران با وابستگی نسبی ممکن است از بستری بیش از 42 روز سود ببرند.

  همچنین یافته ها در مورد بیماران ام‌اس نشان داد:

 • اثربخشی معنادار فقط در 21 روز اول مشاهده شد.

 • بستری طولانی‌تر هزینه–اثربخش نیست، به‌جز در موارد خاص با استقلال عملکردی بالا (حداکثر تا 42 روز).

  و در مورد بیماران سکته مغزی، نتایج نشان داد:

 • حتی پس از 42 روز نیز بهبود عملکرد ادامه دارد، اما با آهنگ کندتر.

 • در بیماران با وابستگی کامل، 42 روز بستری کفایت می‌کند.

همچنین پیام‌های کاربردی (Take-home messages) مطالعه ی حاضر شامل موارد زیر می باشد:

 • «یک نسخه واحد» برای مدت بستری توانبخشی وجود ندارد.

 • تصمیم‌گیری باید تشخیص‌محور و FIMمحور باشد.

 • ادامه بستری پس از کاهش کارایی عملکردی، هزینه–اثربخش نیست.

 

توصیه‌های اجرایی:

 1. تعیین مدت بستری استاندارد مبتنی بر تشخیص و FIM اولیه در راهنماهای بالینی.

 2. بازبینی اجباری برنامه بستری در نقاط زمانی 21 و 42 روز.

 3. هدایت بیماران با بازده پایین بستری به توانبخشی سرپایی یا مبتنی بر جامعه.

 4. استفاده از شاخص‌های کارایی عملکردی در قراردادهای بیمه و نظام پرداخت.

 

و در پایان، پیام سیاستی مطالعه:

هدف توانبخشی بستری، «بیشترین بهبود عملکرد با کمترین هزینه» است؛ نه صرفاً افزایش طول مدت بستری